بدن شما برای ساختن هموگلوبین نیاز به آهن دارد، هموگلوبین حمل کننده اکسیژن از ریه‌ها به عضلات و بافت‌های بدن می‌باشد که در ورزشهایی مانند کوه‌نوردی بسیار مورد توجه می‌باشد. اگر آزمایشات سنجش هموگلوبین بیانگر این باشند که سطح هموگلوبین خون شما کمتر از میزان طبیعی است نشانه‌ای از کم‌خونی شما می‌باشد که همراه با عوارضی همچون خستگی زودرس در هنگام فعالیت خواهد بود. توجه به این موضوع برای ورزشکاران مهم‌تر از افراد معمولی است؛ زیرا با انجام فعالیت‌های استقامتی بدن بصورت خودکار جریان خون موجود در رگ‌ها را افزایش می‌دهد که این خون شامل مقادیر زیادی از آهن نیز می‌باشد. بدن با انجام این فرایند سعی در حفظ میزان هموگلوبین خون دارد اما توجه داشته باشید که در این وضعیت مقادیر زیادی آهن مصرف می‌کنید که این امر به نوبه خود می‌تواند موجب کاهش ذخایر و منابع آهن بدن شما شود.

دکتر” لورا گارویکان” از محققین دانشگاه “Canberra” کشور استرالیا می‌گوید کاری که آهن در بدن شما انجام می‌دهد چیزی بیش از کمک به ساخت گلوبول‌های قرمز خون است. آهن در سوخت‌وساز انرژی و همچنین تقویت سیستم ایمنی بدن بسیار تاثیرگذار است. در سال ۲۰۱۱ محققان سوئیسی تحقیقی منتشر کردند که به‌موجب آن به ۹۰ نفر از بانوان که دچار احساس خستگی مفرط بودند آهن یا “پلاسبو” (داروی بی‌اثر) تزریق شد. نتایج حاکی از این بود که ۸۲% افرادی که در گروه تزریق آهن قرار داشتند درمان شدند در صورتی که ۴۷% افراد موجود در گروه “پلاسبو” احساس بهبود می‌کردند. به هر صورت دلایل زیادی موجود است که ثابت می‌کند که ورزشکاران باید سطح آهن بدن خود را همواره بالا نگه دارند، ورزش‌های استقامتی باعث افزایش تولید گلوبول‌های قرمز می‌شود که خود باعث تقاضای آهن بیشتری می‌گردد.

تحقیق دیگر انجام شده توسط دانشمندان دانشگاه فلوریدا نشان دهنده این است که انجام فعالیت‌های ورزشی شدید موجب افزایش تولید هورمون”هپسیدین” می‌شود که نتیجه آن کاهش میزان جذب آهن است. معمولا ۳ تا ۶ ساعت پس از انجام فعالیت بیشترین میزان این هورمون ساخته می‌شود و این موضوع خود یکی از دلایلی است که مصرف مکمل آهن با شکم خالی در ساعات اولیه صبح، یا بلافاصله بعد از فعالیت شدید ورزشی و قبل از زمان اوج ساخت هورمون هپسیدین را توجیح می‌کند.

پی‌نوشت:
در خصوص مصرف مکمل آهن زیاده‌روی نکنید و پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید زیرا مصرف مقادیر زیاد و نامناسب آهن موجب خطرات و مسمومیت‌های جدی می‌شود.

پلاسبو (Placebo) در لغت به معنی: “من خوب خواهم شد” و در اصلاح پزشکی به روشی از درمان گفته می‌شود که در آن بیمار تحت درمان واقعی قرار نمی‌گیرد؛ بلکه پزشک تصمیم می‌گیرد بیمار را با درمان‌های بی‌اثر و یا جراحی‌های غیرضروری درمان کند. در طی روند درمان بیمار نباید متوجه درمان با پلاسبو باشد.

ترجمه: پویا سلیمانی
باشگاه کوه‌نوردان ‌ایران

تصویر: علم کوه – مرداد ۱۳۹۶ – برنامه گروه کوهنوردی سپهر